
लहुजी साळवे यांच्या समाधीस्थळी शंकरभाऊ तडाखे यांचा संकल्प; १९८६ पासून मातंग आरक्षणाच्या प्रश्नावर भूमिका
पुणे बळीराजा वृत्तसेवा | ता. ०९
मातंग समाजाच्या आरक्षणाच्या उपवर्गीकरणाचा प्रश्न मार्गी लागावा, यासाठी गेल्या अनेक वर्षांपासून भूमिका मांडणारे सामाजिक कार्यकर्ते शंकर तडाखे यांनी आरक्षणाचे उपवर्गीकरण होईपर्यंत आपला वाढदिवस साजरा न करण्याचा निर्णय घेतला आहे. लहुजी साळवे यांच्या समाधीस्थळी पुष्पहार अर्पण करून त्यांनी हा संकल्प व्यक्त केला.
५ ऑक्टोबर हा शंकरभाऊ तडाखे यांचा जन्मदिन आहे. मात्र मातंग समाजाच्या आरक्षणाच्या प्रश्नाला प्राधान्य देत, उपवर्गीकरणाचा निर्णय होईपर्यंत वाढदिवस साजरा करणार नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. आरक्षणाचा लाभ संबंधित समाजघटकांना अधिक न्याय्य पद्धतीने मिळावा, हा या मागणीमागील प्रमुख मुद्दा असल्याचे त्यांच्या भूमिकेतून स्पष्ट होते.
१९८६ पासून चळवळीत सहभाग
शंकर तडाखे हे १९८६ पासून मातंग समाजाच्या सामाजिक प्रश्नांशी संबंधित चळवळीत सक्रिय असल्याचे त्यांच्या सहकाऱ्यांकडून सांगण्यात येते. आरक्षण, सामाजिक न्याय आणि समाजाच्या प्रतिनिधित्वाशी संबंधित विविध प्रश्नांवर त्यांनी सातत्याने भूमिका मांडली आहे.आरक्षणाच्या विद्यमान व्यवस्थेत विविध समाजघटकांना मिळणाऱ्या लाभाचा विचार करून अंतर्गत वर्गीकरणाचा प्रश्न विचारात घ्यावा, अशी त्यांची भूमिका आहे. मातंग समाजाच्या आरक्षणाच्या संदर्भात उपवर्गीकरणाची मागणी हा त्यांच्या दीर्घकाळच्या भूमिकेतील महत्त्वाचा मुद्दा राहिला आहे.
२००६ मध्ये मंदाकृष्ण मदिगा यांच्याशी चर्चा
२००६ साली आरक्षणाच्या उपवर्गीकरणाच्या प्रश्नावर काम करणारे मंदाकृष्ण मदिगा आणि शंकरभाऊ तडाखे यांच्यात शनिवारवाडा परिसरात चर्चा झाल्याचे सांगण्यात येते. या चर्चेत आरक्षणातील अंतर्गत वर्गीकरण, सामाजिक प्रतिनिधित्व आणि विविध वंचित घटकांना आरक्षणाचा लाभ मिळण्याबाबत विचारविनिमय झाल्याचे त्यांच्या सहकाऱ्यांचे म्हणणे आहे.या संवादाच्या माध्यमातून महाराष्ट्रातील मातंग समाजाच्या आरक्षणाच्या प्रश्नाकडे व्यापक पातळीवर पाहण्याचा प्रयत्न झाल्याचेही सांगितले जाते.
वाढदिवसाच्या निमित्ताने पुन्हा उपवर्गीकरणाचा मुद्दा चर्चेत
आरक्षणाच्या उपवर्गीकरणाचा प्रश्न हा सामाजिक न्याय आणि आरक्षणाच्या लाभाच्या वितरणाशी संबंधित असल्याने त्यावर विविध समाजघटकांकडून भूमिका मांडल्या जात आहेत. शंकरभाऊ तडाखे यांनी आपल्या वाढदिवसाच्या दिवशी घेतलेल्या निर्णयामुळे मातंग समाजाच्या उपवर्गीकरणाचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे.
“आरक्षणाचे उपवर्गीकरण होईपर्यंत वाढदिवस साजरा करणार नाही,” या त्यांच्या भूमिकेकडे आता शासनाच्या पुढील भूमिकेच्या संदर्भात पाहिले जात आहे.
चार दशकांची भूमिका
१९८६ पासून मातंग समाजाच्या प्रश्नांशी संबंधित चळवळीत सहभाग. आरक्षणाच्या उपवर्गीकरणाचा मुद्दा सातत्याने मांडला. २००६ मध्ये मंदाकृष्ण मदिगा यांच्यासोबत आरक्षणाच्या प्रश्नावर चर्चा. आता लहुजी साळवे यांच्या समाधीस्थळी आरक्षणाचे उपवर्गीकरण होईपर्यंत वाढदिवस साजरा न करण्याचा निर्णय.


